Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ

Το αμφιθέατρο ήταν κατάμεστο. Όχι μόνο από νεαρούς φοιτητές και φοιτήτριες αλλά και από ανθρώπους κάθε ηλικίας που είχαν έρθει για ν' ακούσουν τη διάλεξη του διάσημου καθηγητή. Εκατοντάδες πρόσωπα τον παρακολουθούσαν με προσήλωση, με μάτια γεμάτα θαυμασμό. 'Όπως και ήταν το σωστό εξάλλου, εφόσον ο συγκεκριμένος ακαδημαϊκός ήταν αυθεντία στον τομέα του και, κατά κάποιο τρόπο, ο λόγος του ήταν νόμος, όχι μόνο στην ακαδημαϊκή, αλλά και στην ευρύτερη επιστημονική κοινότητα.

Όση ώρα μιλούσε, η σιωπή ήταν τόσο βαθιά που και καρφίτσα να έπεφτε, θα ακουγόταν σαν πυροβολισμός. Η φωνή του, ενισχυμένη από το μικρόφωνο που στεκόταν μπροστά του, πάνω στο σ' ένα κομψό Βήμα, από ανοιχτόχρωμο ξύλο, ταξίδευε μέσα στην αίθουσα ήρεμη και φορτωμένη με αυτοπεποίθηση:

- “Καταλήγουμε επομένως στο συμπέρασμα, ύστερα από τη σειρά των επιχειρημάτων και των παραδειγμάτων που σας παρέθεσα, ότι η τρέχουσα υστερία που έχει καταλάβει τα Παγκόσμια Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αναφορικά με τις εμφανίσεις άγνωστης ταυτότητας ιπτάμενων αντικειμένων στους ουρανούς του πλανήτη μας, τα λεγόμενα Α.Τ.ΙΑ ή UFO όπως τα αποκαλούν οι Αγγλοσάξονες γείτονές μας, δεν είναι κάτι ανεξήγητο, πρόσφατο ή ανησυχητικό. Αποτελεί απλά την διαχρονική εκδήλωση ενός πολιτιστικού φαινομένου του οποίου οι ρίζες φτάνουν βαθιά πίσω στο παρελθόν. Έχει κανείς κάποια ερώτηση να μου κάνει σε σχέση με αυτό το ζήτημα;”

Όπως ήταν αναμενόμενο, ένα ρεύμα ανησυχίας διέτρεξε το κοινό του. Ο διάσημος καθηγητής έπνιξε με δυσκολία ένα βαθύ χασμουρητό βαριεστημάρας. Κάθε φορά συνέβαινε το ίδιο ακριβώς πράγμα: Ύστερα από το συγκεκριμένο ερώτημα, πέρναγαν δέκα, δεκαπέντε το πολύ δευτερόλεπτα και μετά κάποιος ακροατής του που τύχαινε να είναι κάπως περισσότερο τολμηρός από τους υπόλοιπους, σήκωνε δειλά-δειλά το χεράκι του και έκανε κάποια κοινότοπη ερώτηση. Εννιά στις δέκα φορές ήταν ένας νεαρός άνδρας, πράγμα που φανέρωνε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι τα πατριαρχικά πρότυπα που διαμόρφωναν την σύγχρονη κοινωνία, φαινομενικά μόνο είχαν υποχωρήσει.

Πραγματικά, ένα χέρι σηκώθηκε και αμέσως μετά ακολούθησε το άτομο στο οποίο ανήκε.

Ο καθηγητής έσμιξε τα φρύδια του κάπως ξαφνιασμένος. Αυτή τη φορά υπήρχε μια εξαίρεση στον κανόνα. Αντίκρισε μια νεαρή κοπέλα, αρκετά ελκυστική, που ήταν ντυμένη με το επιμελώς ατημέλητο στυλ το οποίο αρέσκεται ν' ακολουθεί η νεολαία.

-”Παρακαλώ, σας ακούω,” της είπε με πατρικό ύφος.

Εκείνη, πήρε στα χέρια της το μικρόφωνο που της πρόσφερε ένας τεχνικός και μιλώντας ήρεμα αλλά θαρρετά, τον ρώτησε το εξής:

- “Θεωρείτε επομένως, σύμφωνα με όλα αυτά που μας είπατε, ότι οι αναφορές όλων αυτών των ανθρώπων που ισχυρίζονται ότι συνάντησαν πλάσματα από άλλους κόσμους, είναι στην καλύτερη περίπτωση ψευδαισθήσεις;”

- “Αυτό ακριβώς εννοώ,” της απάντησε κοφτά, “η πρόσφατη έξαρση του φαινομένου, αποτελεί μια φτωχή μεταμφίεση ενός πολιτιστικού στερεότυπου που κατά πάσα πιθανότητα, είναι τόσο παλαιό, όσο και ο ίδιος ο άνθρωπος. Σε ολόκληρη τη διάρκεια της γνωστής ιστορίας, υπήρξαν πάμπολλες αναφορές, με τη μορφή μύθων θρύλων και δοξασιών, που περιγράφουν τις σποραδικές επαφές ανθρώπων με μη ανθρώπινες διάνοιες. Στην εποχή μας ωστόσο, το φαινόμενο έχει υιοθετήσει έναν τεχνολογικό μανδύα, εξαιτίας του γεγονότος ότι η τεχνολογία είναι η κυρίαρχη κινητήρια δύναμη των σημερινών κοινωνιών. Έτσι λοιπόν, οι αρχαίοι θεοί και οι δαίμονες της μυθολογίας, οι νεράιδες και τα ξωτικά, άλλαξαν μεταμφίεση και μεταμορφώθηκαν σε υπέρ-ανεπτυγμένους τεχνολογικά εξωγήινους που έρχονται από το εξώτερο διάστημα με τα υπέρλαμπρα διαστημόπλοια τους για να μεταφέρουν μηνύματα στους ανθρώπους ή να τους υποβάλουν σε ασυνήθιστες εμπειρίες που τους μεταμορφώνουν και αλλάζουν την ψυχοσύνθεσή τους.”

- “Μα πως εξηγείτε το γεγονός ότι οι αφηγήσεις όλων αυτών των μαρτύρων, των επαφικών όπως αυτό-αποκαλούνται είναι τόσο όμοιες μεταξύ τους όσον αφορά τη δομή της εμπειρίας και τις περιγραφές των όντων με τα οποία ήρθαν σε επαφή;”

Ο καταξιωμένος καθηγητής ένιωσε ένα έντονο κύμα δυσαρέσκειας το οποίο κατάφερε με μεγάλη δυσκολία να καταπνίξει. Η πιτσιρίκα ήταν επίμονη. Ήταν ολοφάνερο ότι πίστευε σε όλες αυτές τις αηδίες για εξωγήινους και μάλλον ήταν και οπαδός όλων εκείνων των ανόητων θεωριών που μιλούσαν για παγκόσμιες συνωμοσίες συγκάλυψης του φαινομένου. Το ίντερνετ είχε ξεχειλίσει από δαύτες. Αλλά δυστυχώς, αυτό ήταν ένα από τα ρίσκα των διαλέξεων που ήταν ανοιχτές για το κοινό. Όλο και κάποιος βλαμμένος ή ανισόρροπος θα ξεχώριζε ανάμεσα στο πλήθος. Από τότε που είχε συμφωνήσει με το Πανεπιστήμιο Αθηνών να παρουσιάσει αυτή τη συγκεκριμένη ενότητα των διαλέξεων κοινωνικής ψυχολογίας, δεν είχε υπάρξει ούτε μια φορά που να μην είχε έρθει αντιμέτωπος με κάποια παρόμοια περίπτωση. Απλά είχε αρχίσει να γίνεται κουραστικό.

ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΑ ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ

ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΑ ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ

Τα μάτια μου άνοιξαν στο σκοτάδι. Ένιωσα μια ένταση στον αέρα, τη βεβαιότητα πως κάτι δεν πήγαινε καλά. Άλλαξα πλευρό και κοίταξα του δείκτες του ρολογιού που φωσφόριζαν απαλά πάνω στο κομοδίνο. Η ώρα ήταν τρεις το πρωί. Ήξερα πως ονειρευόμουν. Ένιωθα πως κατά κάποιο τρόπο είχα εισβάλλει στο βασίλειο κάποιου αλλόκοτου εφιάλτη. Σηκώθηκα όρθιος, πλησίασα το παράθυρο και τράβηξα στο πλάι τις κουρτίνες, χωρίς ν' ανάψω το φως.

Το γνώριμο πρόσωπό της γειτονιάς ξεδιπλώθηκε μπροστά μου σαν μισοφωτισμένος πίνακας ζωγραφικής.

Τα κίτρινα φώτα της ΔΕΗ έκαναν την άσφαλτο του άδειου δρόμου να γυαλίζει ενώ οι προσόψεις των γύρω πολυκατοικιών υψώνονταν σκοτεινές και σφραγισμένες δίπλα στα έρημα πεζοδρόμια. Τα κλαδιά του δέντρου που φύτρωνε δίπλα στο φανάρι της γωνίας άπλωναν παράξενες σκιές πάνω σε δεκάδες παρκαρισμένα αυτοκίνητα.

Το διάχυτο εκείνο φως, χλωμό και ασθενικό σαν ξεπλυμένο, πρόσθετε μια δυσοίωνη πινελιά στην εικόνα που συνέθεταν οι γύρω πολυκατοικίες, τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα, το φανάρι και ο κάδος των απορριμάτων που στέκονταν δίπλα του.

Ένα μαύρο λεωφορείο ξεπρόβαλε τότε απ’ τη στροφή του δρόμου. Η όψη του είχε κάτι το εξωπραγματικό. Κινούνταν εντελώς αθόρυβα, τα φώτα του ήταν σβηστά ενώ τα παράθυρά του έμοιαζαν να είναι καλυμμένα από μια μαύρη μεμβράνη που δεν άφηνε να φανεί τίποτα από το εσωτερικό του.

Το λεωφορείο σταμάτησε μπροστά στην είσοδο της πολυκατοικίας μου. Αυτό ήταν από μόνο του πολύ παράξενο αφού δεν υπήρχε καμία στάση εκεί πέρα.

Ένα σούρσιμο ήχησε μέσα στη νυχτερινή σιωπή. Κοίταξα αλαφιασμένος πάνω από τον ώμο μου:

Το φως του μικρού διαδρόμου που ξεκινούσε πίσω από την κλειστή πόρτα της κρεβατοκάμαρας ήταν αναμμένο. Κάποιος έσερνε αργά τα βήματά του εκεί πέρα.

Απομακρύνθηκα απ’ το παράθυρο και πλησίασα την πόρτα. Χίλιες-μύριες πιθανότητες πέρασαν απ' το μυαλό μου, ότι μπορεί να είχαν μπει κλέφτες στο σπίτι ή ότι κάποιο μεγάλο ποντίκι εξερευνούσε το διάδρομο που έβγαζε στο χολ.

Όταν άνοιξα την πόρτα, ανακάλυψα πως το φως του μικρού γλόμπου που κρέμονταν απ’ το γύψινο ταβάνι του διαδρόμου ήταν ανεξήγητα αδύναμο, σαν να είχε μειωθεί η τάση του ρεύματος. Μια γυναίκα που έμοιαζε με τη μητέρα μου περπατούσε αργά προς την εξώπορτα που βρίσκονταν στο τέλος του διαδρόμου. Φορούσε άσπρες πυτζάμες και τα μαλλιά της ήταν δεμένα σε κότσο πίσω απ' το κεφάλι της. Μια μαύρη τούφα ξέφευγε απ' το σφιχτό δέσιμο τους και κρέμονταν άτονα στο σβέρκο της.

Ο αέρας είχε την υγρή εκείνη ψύχρα που νοιώθει κανείς όταν μπαίνει σε μια σπηλιά ενώ μια αίσθηση επικείμενης καταστροφής πλανιόταν στην ατμόσφαιρα.

Την πλησίασα και την άγγιξα στον ώμο. Εκείνη γύρισε το κεφάλι της και με κοίταξε. Το πρόσωπό της χαράχτηκε άψυχο κάτω απ’ το ασθενικό φως του διαδρόμου, σκαμμένο και ανέκφραστο, ενώ τα μάτια της έμοιαζαν με δίδυμες σφαίρες από μαύρο γυαλί που γυάλιζαν άδειες από κάθε ίχνος ζωής.

-«Μαμά, γιατί σηκώθηκες τέτοια ώρα;» τη ρώτησα, «έλα να ξαπλώσεις!»

-«Πρέπει να πάρω το λεωφορείο,» μου απάντησε εκείνη, «Τέτοια ώρα περνάει.»

Η φωνή της ακούστηκε άτονη και καταθλιπτική. Μια αίσθηση παραίτησης και κούρασης την τύλιγε σαν αόρατος μανδύας.

Με την άκρη του ματιού μου έπιασα μια κίνηση πίσω απ’ τον ώμο της. Έκανα μια κίνηση για να δω καλύτερα και μόλις και πρόλαβα να διακρίνω κάτι σαν μαυριδερή σιλουέτα με απροσδιόριστο σχήμα να χώνεται πίσω απ' τη μισάνοιχτη πόρτα του μπάνιου. Ένας τρελός φόβος με κατέλαβε τότε.

Την έπιασα απ’ το χέρι και της είπα:

-«Δεν έχεις να πας πουθενά! Θα κάτσεις εδώ, μαζί μου, μέχρι να ξημερώσει!»

Το διαπεραστικό και μονότονο κουδούνισμα του ξυπνητηριού με ξύπνησε απότομα. Η ώρα ήταν έξι και μισή το πρωί, το γκρίζο φως της αυγής έμπαινε από το παράθυρο και εγώ έπρεπε να σηκωθώ για να πάω στη δουλειά μου. Αναστέναξα βαθιά με βαθιά ανακούφιση:

Ήταν απλώς ένα άσχημο όνειρο, τίποτα περισσότερο.

MIA ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ

«Η μαμά πέθανε.»

Αυτή η σκέψη αναδύθηκε μέσα μου με κρυστάλλινη καθαρότητα, για πρώτη φορά απαλλαγμένη απ’ τους αντιπερισπασμούς των αναρίθμητων υποχρεώσεων και των δουλειών που έπρεπε να διεκπεραιωθούν, ξεκάθαρη σαν ένα πολυεδρικό κομμάτι από πάγο που μ’ έκοβε σαν μαχαίρι. Ο θυμός και η οργή ενάντια στον τεμπέλη και ασεβή αδελφό μου υποχώρησαν ξαφνικά και έμεινα μόνη, αντιμέτωπη με το είδωλό μου που με κοιτούσε παγερά μέσα απ’ τον βρώμικο καθρέφτη του μπάνιου. Βύθισα το βλέμμα μου στις μαύρες λίμνες των ματιών μου και εκείνες μου φάνηκαν απύθμενες ξαφνικά, ερεβώδεις, δύο πανομοιότυπα παραθυράκια που οδηγούσαν σ’ ένα παράλληλο σύμπαν που δεν επρόκειτο να φωτιστεί ποτέ απ’ την απαλή φωταύγεια των άστρων.

Εκείνη τη στιγμή έκανα και μια άλλη, ακόμα πιο παράξενη διαπίστωση: Δεν μπορούσα να κλάψω. Αλλά και πάλι αυτό ήταν αρκετά λογικό αφού ποτέ δεν είχα καταφέρει να κλάψω μέχρι τώρα στη ζωή μου.

Εγκατέλειψα το μπάνιο, βγήκα στο διάδρομο και μπήκα στο δωμάτιο της μητέρας μου, εκεί όπου την είχαν βρει νεκρή, ξαπλωμένη στο κρεβάτι της, με το πρόσωπό της ήρεμο και ευγενικό και χαραγμένο με κάτι που έμοιαζε με απαλό χαμόγελο. Ο θάνατος της είχε φερθεί καλύτερα από ότι η ζωή, αυτό ήταν το μονο σίγουρο. Την είχε πάρει ανώδυνα και γλυκά, είχε μπει στην κάμαρά της σαν τρυφερός εραστής. Ανακοπή μας είχε πει ο γιατρός που την είχε εξετάσει, είχε πεθάνει στον ύπνο της χωρίς να καταλάβει το παραμικρό.

Εκείνο το δωμάτιο ήταν τακτοποιημένο στην εντέλεια, καθαρό και όμορφο, όπως το διατηρούσε εκείνη. Φαίνεται ότι ο αγαπητός μου αδελφός δεν είχε προλάβει ν’ απλώσει την αρίδα του εκεί μέσα. Ένιωσα ένα αυθόρμητο κύμα ευγνωμοσύνης για τις γειτόνισσες που είχαν μπει στον κόπο να το τακτοποιήσουν μετά την αποχώρηση των γιατρών και του ασθενοφόρου που την είχαν πάρει μαζί τους. Αυτό το δωμάτιο ήταν το προσωπικό της ησυχαστήριο, ένας χώρος διακοσμημένος με παλιές φωτογραφίες, με κάποια αγαπημένα της βιβλία απ’ τα παιδικά της χρόνια που γέμιζαν ένα ράφι, με όμορφες δαντελωτές κουρτίνες στα παράθυρα και μ’ ένα ραδιόφωνο-αντίκα. Τη φανταζόμουν εκεί μέσα να διαβάζει ξαπλωμένη με τα γυαλιά της πρεσβυωπίας της, τυλιγμένη στο απαλό φως ενός παλιομοδίτικου αμπαζούρ, ν’ ακούει αφηρημένη τη φλυαρία των ερτζιανών ενώ οι σκέψεις της κλωθογύριζαν γύρω μας. Γιατί ήξερα ότι πάντα μας σκεφτόταν. Είχαμε συνάψει μάλιστα μια συμφωνία οι τρεις μας και κάθε βράδυ στις εννέα, ότι και να κάναμε, σταματάγαμε για πέντε λεπτά και σκεφτόμασταν ο ένας τον άλλο. Ήταν το προσωπικό μας παιχνίδι, μια ακόμα μορφή του ιερού δεσμού που μας έδενε για μια ζωή. Κοίταξα το παλαιικό ρολόι που στεκόταν πάνω στο κομοδίνο, δίπλα στο κρεβάτι της και είδα ότι έδειχνε εννέα παρά πέντε. Όμως απόψε εκείνη δεν βρισκόταν εκεί για να μου στείλει τις γλυκές της σκέψης.

Κάθισα στο κρεβάτι και πλησίασα τη μύτη μου στο προσκεφάλι του. Τα ρουθούνια μου αναρίγησαν ξαφνιασμένα καθώς η ευωδιά του γνώριμου αρώματος που πάντα φορούσε, ένα μείγμα από λεβάντα γιασεμί και τριαντάφυλλα, αναδύθηκε μέσα απ’ τα καλοστρωμένα στρωσίδια και γέμισε το δωμάτιο σαν μια γλυκιά και αόρατη καταχνιά. Μου έκανε εντύπωση αυτό το γεγονός, ότι ύστερα από μια ολόκληρη βδομάδα εκείνο το άρωμα εξακολουθούσε να ευωδιάζει με τέτοια ένταση.

Ξάπλωσα στο κρεβάτι και βύθισα το πρόσωπο μου στα πεντακάθαρα στρωσίδια του.

-«Μαμά φοβάμαι,» ψιθύρισα, «μου λείπεις πολύ. Δεν θέλω να ζω μόνη μου.» Και τότε ήταν που μου ήρθε να κλάψω. Να κλάψω πραγματικά. Για πρώτη φορά στη ζωή μου ένιωσα κάτι ζεστό και υγρό να φουσκώνει μέσα στο στήθος μου και να πασχίζει να βρει το δρόμο του προς τα πάνω. Πάλεψα με μανία να καταπνίξω τον ωκεανό των δακρύων που απειλούσε να με πνίξει γιατί δεν ήθελα ο Θανάσης να μ’ ακούσει απ’ το σαλόνι και ν’ ανησυχήσει. Σκούπισα λοιπόν τα μάτια μου και έριξα μια ματιά στον πίσω κήπο, μέσα απ’ το βρεγμένο παράθυρο. Το ψιλοβρόχι είχε κοπάσει και ο ουρανός είχε ανοίξει λιγάκι. Το φεγγάρι κρυφό-κοιτούσε τον κόσμο ανάμεσα απ’ τα σύννεφα που κάλπαζαν σαν άλογα στον ουρανό και έντυνε τον κήπο με μια χλωμή ασημένια λάμψη. Ο πίσω κήπος ήταν η αγαπημένη γωνιά όλων μας. Όταν ήταν νιόπαντρη, η μητέρα μου είχε φυτέψει εκεί μια αμυγδαλιά που είχε θεριέψει με τα χρόνια και είχε απλώσει τα κλαδιά της τόσο πολύ που τον σκέπαζε ολόκληρο.